Een delegatie van het Europees Comité ter voorkoming van foltering en onmenselijke of vernederende behandelingen of straffen (CPT) van de Raad van Europa sloot op 17 september 2026 een ad hoc-bezoek aan België af. Het bezoek liep van 8 tot en met 17 september en richtte zich op de wijze waarop personen worden behandeld die op grond van de immigratiewetgeving van hun vrijheid zijn beroofd.

On 16 September 2026, European Commission President Ursula von der Leyen announced the preparation of a new European Emergency Response Framework to enable the EU to respond to exceptional situations involving mass movements of people at the EU’s external borders. The announcement was made in her annual State of the Union address, which also set out priorities concerning the implementation of the Pact on Migration and Asylum, border management and returns.

Belgian coastal police zones tested drone surveillance during summer 2026 as part of efforts to prevent irregular crossings to the United Kingdom by small boats. Following an evaluation meeting on 10 September, the West Flanders acting governor announced plans to develop the approach on a structural basis in 2027, subject to external funding.

Volgens cijfers van de Dienst Vreemdelingenzaken zijn in de eerste acht maanden van 2026 1.239 gedetineerden zonder verblijfsvergunning na hun detentie in België teruggestuurd naar hun land van herkomst. Dat is meer dan in dezelfde periode van 2025, toen 991 terugkeergevallen werden geregistreerd, en in 2024, toen het er 828 waren.

On 15 September 2026, the European Commission proposed a package of measures to facilitate labour mobility and strengthen the enforcement of EU rules across borders. The package includes five legislative proposals covering the digitalisation of social security documents, the portability and recognition of qualifications, the recognition of qualifications obtained outside the EU, and the mandate of the European Labour Authority (ELA), including its role in relation to third-country nationals.

Deze multistakeholderbijeenkomst markeert de 10e verjaardag van het EMN Platform on Statelessness en brengt beleidsmakers, praktijkdeskundigen, internationale organisaties, onderzoekers en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld samen om terug te blikken op een decennium van samenwerking en kennisuitwisseling rond staatloosheid in Europa. Tijdens het evenement wordt ook de meest recente EMN Inform over staatloosheid voorgesteld. Daarnaast biedt de bijeenkomst de gelegenheid om de veranderende uitdagingen, toekomstige prioriteiten en de verdere samenwerking te bespreken.

In the first half of 2026, EU+ countries received around 332.000 applications for international protection, 17% fewer than during the same period in 2025, according to the European Union Agency for Asylum (EUAA). This was the lowest number recorded for the first half of a year since 2021. The EUAA also reported a decline in pending cases at first instance, although older cases continued to account for a large share of the caseload.

Op 10 september 2026 publiceerde de Commissie Diversiteit van de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV) een advies waarin wordt gepleit voor een geïntegreerde aanpak om de arbeidsmarktparticipatie van vrouwen van de eerste generatie uit niet-EU-landen te versterken. Het advies wijst op hun relatief kwetsbare positie op de Vlaamse arbeidsmarkt en roept op tot beleidsmaatregelen die drempels in verschillende beleidsdomeinen aanpakken, met aandacht voor de verschillen binnen deze groep.

On 9 September 2026, the European Commission decided to provide Spain with €114.7 million in emergency assistance to help manage the situation in Ceuta, following the large-scale irregular border crossings on 30 and 31 July.

België en het Verenigd Koninkrijk hebben een Samenwerkingsovereenkomst inzake Rechtshandhaving (Law Enforcement Cooperation Agreement, LECA) ondertekend, met als doel de samenwerking tussen hun rechtshandhavingsautoriteiten te versterken. De overeenkomst zal een snellere en meer autonome uitwisseling van inlichtingen mogelijk maken en gezamenlijke acties ondersteunen tegen migrantensmokkel en andere vormen van ernstige en georganiseerde criminaliteit.

Frontex supported EU Member States in returning more than 33.000 people to non-EU countries during the first half of 2026. Around two-thirds of these returns were voluntary. Belgium ranked among the five Member States with the highest number of Frontex-supported returns.

Ministers from Austria, Denmark, Germany, Greece and the Netherlands met in Copenhagen on 4 September to discuss the establishment of return hubs in countries outside the EU. The five countries agreed on guiding principles for the proposed model and on a common timeframe for the national legal processes required for its implementation. Amnesty International warned that such arrangements could pose serious risks to human rights.

Frontex is deploying maritime assets to support French search and rescue operations in the English Channel. Spanish and Lithuanian vessels will temporarily reinforce the French maritime rescue arrangements between September 2026 and January 2027.

Europol and the European Labour Authority (ELA) are strengthening their cooperation on labour exploitation, trafficking in human beings, fraud and related serious and organised crime. On 2 September 2026, the two agencies signed a Working Arrangement providing a framework for information exchange and further cooperation in areas of shared interest.

Vanaf 1 september 2026 moeten werkgevers in Vlaanderen die werknemers van buiten de Europese Economische Ruimte (EER) of Zwitserland willen aanwerven, een vergoeding van €180 betalen voor elke aanvraag van een gecombineerde vergunning (single permit). Deze vergoeding geldt zowel voor eerste aanvragen als voor verlengingen en staat los van de federale bijdrage die verschuldigd is voor de verblijfsaanvraag.

Het nieuwe Strafwetboek van België treedt op 1 september 2026 in werking. Onder de bepalingen die relevant zijn voor migratie, bevatten de artikelen 258 tot en met 264 regels inzake mensenhandel en mensensmokkel, met inbegrip van de definities ervan, verzwarende vormen, straffen en specifieke bepalingen met betrekking tot slachtoffers.

Deze studievoormiddag brengt onderzoekers en praktijkmedewerkers samen om het huidige onderzoek en de praktijkervaringen op het gebied van asiel in België te bespreken. De bijeenkomst wordt georganiseerd ter gelegenheid van het tienjarig bestaan van de Onderzoeksgroep Migratierecht (MigrLaw) aan de Universiteit Gent en gaat in op de uitdagingen waarmee verzoekers om internationale bescherming worden geconfronteerd en op de rol van interdisciplinair en empirisch onderzoek bij het vormgeven van beleid en praktijk.

Een uitgaventoets die op 31 augustus 2026 werd gepubliceerd, onderzoekt de organisatie van de Belgische gesloten centra en hun rol in de terugkeerketen. Uit de toets blijkt dat de centra binnen de huidige beperkingen relatief efficiënt functioneren, maar dat er structurele uitdagingen zijn die een impact hebben op het gebruik van de beschikbare capaciteit. Op 20 mei 2026 waren 541 van de 689 theoretische plaatsen daadwerkelijk bruikbaar, terwijl 148 plaatsen niet beschikbaar waren als gevolg van infrastructuurproblemen of personeelstekorten. De toets formuleert 74 aanbevelingen en meer dan 170 concrete acties, verspreid over negen domeinen.

De afdeling Gent van de Rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen heeft in de Lotus-zaak 33 beklaagden veroordeeld wegens mensenhandel met verzwarende omstandigheden en wegens het leiden van of deelnemen aan een criminele organisatie. De organisatie ronselde meer dan 100 financieel kwetsbare Chinese vrouwen en exploiteerde hen in de prostitutie in België en andere Europese landen. Vier beklaagden werden eveneens veroordeeld voor mensenhandel met de verzwarende omstandigheid dat het misdrijf de dood van een slachtoffer tot gevolg had. Er werden gevangenisstraffen tot zeven jaar, geldboetes en verbeurdverklaringen opgelegd.

On 25 August 2026, the European Commission confirmed that it had received a formal request from Spain for emergency funding to address the migratory situation in Ceuta. The Commission said it was assessing the request as a priority, with a view to taking a swift decision, and stood ready to provide further EU support, including through EU agencies. It also identified the swift return of people remaining irregularly in Ceuta as a priority.

België heeft nieuwe regels ingevoerd voor buitenlandse onderdanen die in België werken zonder er te verblijven. Het nieuwe kader is op 15 augustus 2026 in werking getreden en vervangt de regels die dateren van 1981. Het brengt wijzigingen aan in de definitie van grensarbeiders en in de documenten en procedures die op hen van toepassing zijn, met inbegrip van specifieke regels voor derdelanders.