Op 27 en 28 oktober 2026 nam het Europees Migratienetwerk (EMN) deel aan de eerste bijeenkomst van het Europese platform voor kennisuitwisseling over alternatieven voor detentie (European Peer-Learning Platform on Alternatives to Detention), georganiseerd door de International Detention Coalition (IDC) in Madrid, Spanje. De bijeenkomst bood de gelegenheid om ervaringen en praktijken uit te wisselen over alternatieven voor vreemdelingendetentie, een thema dat ook aan bod komt binnen de EMN Return Expert Group (REG).

On 27 October 2026, the European Commission presented proposals to reinforce the mandate, operational capacity and resources of the European Border and Coast Guard Agency (Frontex). The proposed changes aim to strengthen the Agency’s support for Member States in managing the EU’s external borders, coordinating returns and responding to crisis situations. The Commission also proposed a separate Regulation to digitalise return, readmission and reintegration procedures. The proposals will now be examined by the European Parliament and the Council.

On 21 October 2026, Minister for Asylum and Migration Anneleen Van Bossuyt provided an update on the number of applicants for international protection awaiting a place in the reception network and on the reception places still financed by the federal authorities under the Brussels Deal.

According to preliminary data published by Frontex on 19 October 2026, just over 91.000 irregular border crossings into the EU were detected in the first nine months of 2026, a decrease of almost one-third compared with the same period in 2025.

Ahead of EU Anti-Trafficking Day on 18 October, the European Commission presented a new strategy to combat trafficking in human beings on 16 October 2026. The strategy sets out six priorities to strengthen prevention, law enforcement and victim protection, addressing emerging challenges such as the use of digital technologies by traffickers, links with organised crime and risks of exploitation in the context of migration and crises.

As of 15 October 2026, Member States can enter a new type of information alert in the Schengen Information System (SIS). The new alert allows information received from non-EU countries and international organisations on third-country nationals suspected of involvement in terrorism or serious crime to be made available to authorities across the countries using the system.

On 14 October 2026, the Belgian Chamber of Representatives’ Committee on the Interior approved in second reading a bill amending the Law of 15 December 1980 on access to the territory, residence, settlement and removal of foreign nationals. The bill aims to make Belgium more attractive to highly qualified workers from outside the EU while strengthening safeguards against abuse in labour migration. It also provides for enhanced protection for certain workers who are victims of serious social offences committed by their employers.

De vakbonden hebben een gezamenlijke stakingsaanzegging ingediend voor de gesloten centra in België. Ze hekelen de personeelstekorten, de gebrekkige infrastructuur en de toenemende agressie tegenover medewerkers. Daarom vragen ze om extra personeel en middelen, en betere arbeidsomstandigheden. Minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt wijst in haar reactie op de maatregelen die al zijn genomen om de personeelsbezetting en infrastructuur te verbeteren.

Naar aanleiding van de Europese Dag tegen Mensenhandel op 18 oktober organiseert PAG-ASA de vijfde editie van haar Week tegen Mensenhandel in Brussel. Van 12 tot en met 18 oktober zal een reeks activiteiten het publiek informeren over de verschillende vormen van mensenhandel, de gevolgen ervan voor de slachtoffers en het Belgische beschermingskader. Op het programma staan onder meer een sensibiliseringsinstallatie, een documentairevertoning, opleidingssessies voor professionals en een fototentoonstelling.

On 7 October 2026, the Belgian Chamber of Representatives’ Committee on the Interior approved in second reading a bill amending the Law of 15 December 1980 on access to the territory, residence, settlement and removal of foreign nationals. The bill would allow, under specific conditions and with authorisation from an investigating judge, home searches to apprehend certain foreign nationals subject to an order to leave the territory. The proposal has raised concerns regarding the protection of the inviolability of the home and fundamental rights.

De deskundigengroep inzake de bestrijding van mensenhandel van de Raad van Europa (GRETA) heeft zijn vierde evaluatieverslag over België gepubliceerd. Het verslag bestrijkt de periode van juli 2022 tot juni 2026. Het rapport onderzoekt de kwetsbaarheden voor mensenhandel, de maatregelen om deze te voorkomen en op te sporen, en de identificatie, bescherming en bijstand van slachtoffers. Daarnaast beoordeelt het de onderzoeken en strafvervolgingen, alsook het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën (ICT) bij mensenhandel. GRETA wijst op een aantal domeinen waarop verdere actie nodig is om de Belgische aanpak van mensenhandel te versterken.

Meer dan 3.600 mensen namen op 4 oktober 2026 deel aan de Refugee Walk, georganiseerd door Vluchtelingenwerk Vlaanderen. De deelnemers wandelden 20 of 40 kilometer vanuit Brussel of volgden een route naar keuze. Volgens de organisatie had het evenement op de dag van de wandeling € 750.000 opgebracht, waarmee de oorspronkelijke doelstelling van € 500.000 werd overtroffen. De ingezamelde middelen zullen worden ingezet ter ondersteuning van de activiteiten van Vluchtelingenwerk Vlaanderen voor mensen die bescherming zoeken in België.

The Court of Justice of the European Union has ruled on the examination of applications for international protection lodged by persons who already benefit from temporary protection. It found that EU law does not allow Member States to automatically suspend the examination of such applications for the entire duration of temporary protection. The applicable time limits for examining applications for international protection continue to apply, subject to possible extensions justified by objective reasons.

On 1 October 2026, EU home affairs ministers discussed, among other topics, the overall state of the Schengen area, cooperation with priority non-EU countries on readmission, and measures to strengthen the EU’s migration situational awareness and early warning capabilities. The Council also adopted new rules on return for non-EU nationals who have no right to stay in the EU.

De noodopvang van Samusocial in het World Trade Centre (WTC) in Brussel sloot op 30 september 2026, na acht maanden werking. Door de sluiting verdwijnen 130 noodopvangplaatsen voor alleenstaande mannen, waardoor de opvangcapaciteit van Samusocial voor deze groep daalt van 370 naar 240 plaatsen. 

The European Commission has proposed a five-point plan to strengthen the resilience and security of the EU’s external borders and improve preparedness for sudden mass arrivals. The plan sets out actions for the Commission, Member States and EU Justice and Home Affairs (JHA) agencies in five areas, covering cooperation with partner countries, border management, monitoring and early warning, action against migrant smuggling and trafficking, and returns.

België start op 28 september 2026 met de geleidelijke invoering van een nieuw model van het Attest van Immatriculatie (AI), ook bekend als de “oranje kaart”. Het nieuwe AI neemt de vorm aan van een beveiligd boekje in paspoortformaat en wordt ingevoerd naast de bestaande oranje kaart en het tijdelijke A4-model.

Ministers from 18 EU and non-EU countries and representatives of the European Commission met in Munich on 26 September for the second Munich Migration Meeting, hosted by German Federal Minister of the Interior Alexander Dobrindt. The informal meeting focused on the implementation of the EU Pact on Migration and Asylum, the protection of the EU’s external borders and returns.

De Europese Commissie heeft België en 19 andere EU-lidstaten een aanmaningsbrief gestuurd omdat zij de volledige omzetting van de herziene EU-richtlijn inzake mensenhandel niet hebben meegedeeld. De Commissie verzond deze brieven op 25 september 2026, nadat de termijn waarbinnen de lidstaten de richtlijn in nationaal recht moesten omzetten, was verstreken.

Op 23 en 24 september 2026 organiseerde België in Brussel de 8e workshop voor vertegenwoordigers van gesloten centra, waaraan 42 deelnemers uit 18 landen deelnamen, naast twee vertegenwoordigers van het Agentschap van de Europese Unie voor Asiel (EUAA). De workshop, die gezamenlijk werd georganiseerd door de Belgische Dienst voor Vreemdelingenzaken, EMN België, EMN Luxemburg en het detentiecentrum van het Luxemburgse Ministerie van Binnenlandse Zaken, bood vertegenwoordigers een informele setting om ervaringen uit te wisselen, gemeenschappelijke uitdagingen te bespreken en mogelijkheden voor verdere samenwerking te verkennen.

Fedasil heeft aangekondigd 560 opvangplaatsen voor niet-begeleide minderjarigen (NBMV) te deactiveren, naar aanleiding van een daling van het aantal aankomsten van NBMV's in België sinds 2023. Deze maatregel maakt deel uit van het beleid van Fedasil om zijn opvangcapaciteit aan te passen aan veranderende behoeften.

Op 21 september 2026 lanceerde Caritas International Belgium in Brussel haar campagne „Humanity Is Unstoppable“. Op verschillende locaties in de stad, waaronder het station Brussel-Centraal, de Grote Markt, Flagey en het Luxemburgplein, verscheen een grote teddybeer om de aandacht te vestigen op de ervaringen van mensen die gedwongen zijn te vluchten, met bijzonder aandacht voor kinderen.

België heeft deelgenomen aan een internationale rechtshandhavingsoperatie gericht op mensenhandel met het oog op arbeidsuitbuiting in de restaurantsector. De operatie, die op 18 september 2026 werd gecoördineerd in vijf Europese landen, richtte zich op een crimineel netwerk dat ervan wordt verdacht voornamelijk Indiase onderdanen uit te buiten. In België werd één restaurant geïnspecteerd in het kader van deze gecoördineerde actie, die leidde tot twee arrestaties en de identificatie van meer dan 70 mogelijke slachtoffers.

Een delegatie van het Europees Comité ter voorkoming van foltering en onmenselijke of vernederende behandelingen of straffen (CPT) van de Raad van Europa sloot op 17 september 2026 een ad hoc-bezoek aan België af. Het bezoek liep van 8 tot en met 17 september en richtte zich op de wijze waarop personen worden behandeld die op grond van de immigratiewetgeving van hun vrijheid zijn beroofd.

On 16 September 2026, European Commission President Ursula von der Leyen announced the preparation of a new European Emergency Response Framework to enable the EU to respond to exceptional situations involving mass movements of people at the EU’s external borders. The announcement was made in her annual State of the Union address, which also set out priorities concerning the implementation of the Pact on Migration and Asylum, border management and returns.