Deze Inform, die is geactualiseerd op basis van nationale bijdragen van 28 EMN-leden en waarnemende landen, biedt een overzicht van recente ontwikkelingen en beleidsbenaderingen op het gebied van staatloosheid, met als einddatum 31 oktober 2025. Het maakt deel uit van de EMN-platformserie over staatloosheid en bouwt voort op eerdere Informs die in 2016, 2020 en 2023 zijn gepubliceerd.

Deze ad hoc vraag onderzoekt hoe EMN-leden en waarnemende landen perioden van afwezigheid berekenen in het kader van aanvragen voor de EU-status van langdurig ingezetene, waarvoor vijf jaar ononderbroken verblijf vereist is. Daarnaast gaat de ad hoc vraag na of EMN-leden en waarnemende landen gebruikmaken van artificiële intelligentie (AI) of optische tekenherkenning (OCR), of plannen hebben om dit in de toekomst te doen.

Deze Inform onderzoekt hoe digitale diensten in procedures voor legale migratie in EMN-leden en waarnemende landen worden ontworpen en geïmplementeerd om de toegankelijkheid en inclusie te waarborgen voor aanvragers met een handicap en digitaal kwetsbare aanvragers. De Inform gaat na hoe autoriteiten toepassingen, het indienen van documenten, het boeken van afspraken, communicatie en informatie-uitwisseling, en diensten voor het opvolgen van dossiers hebben aangepast in het kader van de verdere digitalisering van procedures voor legale migratie. De analyse is gebaseerd op bijdragen van 25 EMN-leden en waarnemende landen.

Deze ad hoc vraag onderzoekt in welke mate EMN-leden medische attesten eisen in de context van aanvragen voor tijdelijke en permanente verblijfsvergunningen. Meer specifiek wordt er gevraagd in welk stadium van de procedure het medisch attest wordt opgevraagd en welke medische aandoeningen worden onderzocht.

Deze ad hoc vraag geeft een overzicht van welke EMN-leden en waarnemende landen een strafregisteruittreksel vereisen voor de afgifte van visa voor lang verblijf of verblijfsvergunningen. Er wordt ingegaan op de categorieën derdelanders die van deze verplichting zijn vrijgesteld, de landen waarvan deze uittreksels worden verlangd (land van herkomst en/of eerder verblijf), de andere soorten documenten die in plaats van een uittreksel kunnen worden aanvaard (zoals een verklaring op erewoord), en overige relevante aspecten.

Deze ad hoc vraag brengt de status in kaart van de erkenning van Palestina als soevereine Staat door EMN‑leden en de daaruit voortvloeiende administratieve praktijken met betrekking tot staatloosheid en burgerschap voor personen afkomstig uit de Palestijnse gebieden.

Deze ad hoc vraag brengt de wetgeving en huidige praktijken in EMN-leden en waarnemers in kaart met betrekking tot het verlenen van verblijfsvergunningen voor studiedoeleinden aan minderjarigen. Deze inventarisatie omvat toelatingscriteria, procedurele vereisten en informatie over wie de verantwoordelijkheid draagt voor de minderjarige tijdens zijn of haar verblijf in het ontvangende land. 

This ad hoc query examines whether national procedures allow or require immigration officers to request missing or additional information from applicants for legal migration after an initially incomplete application, and, if so, under what circumstances, to what extent, and within which deadlines.

Deze ad hoc vraag brengt in kaart hoe reisdocumenten worden afgegeven aan personen die als staatloos zijn erkend in de EMN-leden en waarnemende landen. Er wordt informatie gegeven over het type en de geldigheid van dergelijke documenten, evenals over de vraag of erkenning als staatloze automatisch leidt tot het verkrijgen van een verblijfsvergunning. 

The Council of Europe Commissioner for Human Rights, Michael O’Flaherty, warns that externalised asylum and migration policies must be carefully designed to avoid serious human rights risks. His report highlights how transferring asylum, return, and border control functions to other countries can expose migrants to torture, arbitrary detention, and collective expulsions. Particular risks arise in the external processing of asylum claims, return procedures including “return hubs,” and outsourcing of border control. The Commissioner calls on states to adopt precautionary approaches, safeguard vulnerable people, and ensure transparency and accountability.

Deze ad hoc vraag onderzoekt hoe EMN-leden en waarnemende landen nagaan of onderdanen van derde landen die een verblijfsvergunning aanvragen met het oog op studie, over voldoende financiële middelen beschikken om zichzelf tijdens hun verblijf te onderhouden. De vraag gaat ook in op trends in de afgifte van verblijfsvergunningen voor studenten uit derde landen en hun gezinsleden in de afgelopen jaren. 

The European Pact on Asylum and Migration, adopted in May 2024, introduces binding obligations for EU Member States, including Belgium, on the identification and protection of stateless persons. The Nansen report highlights the specific challenges faced by stateless persons in Belgium and offers key recommendations to ensure their effective access to international protection.

The 2025 SIRIUS Migrant Education Policy Index introduces a novel framework for evaluating inclusive education policies across 15 EU Member States. Structured around seven key dimensions, the Index highlights existing disparities and effective practices in supporting migrant learners. It underscores the urgent need for systemic reforms to ensure equitable and high-quality education for all students, regardless of migration background. The report advocates for a learner-centred approach prioritising structural flexibility, cultural and linguistic inclusion, and coordinated policy interventions.