The European Union Agency for Fundamental Rights (FRA) has released its 2025 Fundamental Rights Report, offering a detailed overview of key developments in the EU’s human rights landscape. Among the areas of concern, the report draws particular attention to migration and asylum at the EU’s external borders, where challenges continue to raise fundamental rights issues.

Amnesty International and the Human Rights League are proposing a meeting with Françoise Tulkens, former judge and Vice-President of the European Court of Human Rights, and Manuela Cadelli, judge at the Court of First Instance of Namur, to examine the consequences of the letter from nine European authorities calling for a new interpretation of the European Convention on Human Rights (ECHR). 

From Brussels to Virton and beyond, a wide range of activities are being organised across Belgium in the lead-up to World Refugee Day on 20 June 2025. Cultural events, open days, artistic performances and community gatherings will shine a light on the talents, stories and resilience of people forced to flee.

Op 6 juni 2025 nam de Vlaamse regering een belangrijke maatregel om de integratie van nieuwkomers in Vlaanderen te verbeteren. Het gaat om de ontwikkeling van voortrajecten in het land van herkomst voor mensen die naar Vlaanderen willen komen in het kader van gezinshereniging of arbeidsmigratie. Deze maatregel bouwt verder op eerdere proefprojecten en heeft als doel om gezinsherenigers en arbeidsmigranten via een digitale cursus maatschappelijke oriëntatie beter voor te bereiden op het leven in Vlaanderen. Deze stap maakt deel uit van het Vlaamse Regeerakkoord 2024–2029.

Op 5 juni 2025 benadrukt Wereldmilieudag de complexe verbanden tussen klimaatverandering en menselijke mobiliteit. Het United Nations Environment Programme (UNEP) en de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) publiceerden verklaringen waarin zij zowel de omvang van klimaatgerelateerde ontheemding als de groeiende erkenning van de potentiële bijdragen van migranten aan ecologische veerkracht onderstrepen. Discussies over de rol van migranten bij het aanpakken van milieuproblemen krijgen steeds meer aandacht, onder andere in een recente podcast van het Migration Policy Institute (MPI).

Op 4 juni 2025 heeft de Europese Commissie voorgesteld om de tijdelijke bescherming voor ontheemden die vluchten voor het conflict in Oekraïne te verlengen tot 4 maart 2027. Met dit voorstel wil de Commissie juridische zekerheid bieden aan de begunstigden en de lidstaten door een consistent beschermingsniveau in de hele Europese Unie te behouden. Daarnaast stelde de Commissie een pakket maatregelen voor om een gecoördineerde overgang uit de tijdelijke bescherming te faciliteren.

The European Union Agency for Asylum (EUAA) will host its first State of Asylum Conference, bringing together policymakers, EU institutions, international organisations, and experts to discuss the current landscape of international protection and migration in the EU, the challenges faced, and the evolving EU migration agenda, particularly with regard to the Pact on Migration and Asylum.

Op 3 juni 2025 heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) een uitspraak gedaan die de reikwijdte van het strafbaar feit van het faciliteren van illegale binnenkomst in de EU verduidelijkt. Het Hof oordeelde dat een onderdaan van een derde land niet strafrechtelijk mag worden vervolgd voor het binnenbrengen van minderjarigen onder zijn of haar hoede in een EU-lidstaat, ook al is deze binnenkomst in strijd met de grensregels. Deze beslissing benadrukt de bescherming van gezinsverantwoordelijkheden en fundamentele rechten binnen het EU-recht.

In response to a recent call by several European Heads of State to reinterpret the European Convention on Human Rights, six Belgian human rights institutions have voiced strong concerns. They warn that such initiatives risk undermining the authority and independence of the European Court of Human Rights. The institutions urge the Belgian federal government to remain consistent with its international commitments and to clearly reaffirm its support for the Court and the Convention.

On 27 May 2025, the Belgian Contact Point to the European Migration Network (EMN) participated in a capacity-building session on guardianship and the quality of care for asylum-seeking children in the context of the EU Pact on Migration and Asylum. The seminar was organised by the European Network of Ombudspersons for Children (ENOC), in collaboration with OKaJu (Ombudsman for Children in Luxembourg – Ombudsman fir Kanner a Jugendlecher) and the Luxembourgish Contact Point to the EMN. The aim of the session was to discuss the impact of the new Pact on children in asylum procedures.

Backed by Italy and Denmark, a group of nine EU Member States has issued a letter calling for a new interpretation of the European Convention on Human Rights (ECHR) to facilitate the expulsion of foreign nationals convicted of crimes. While the letter's authors frame it as a call for open discussion, the move has raised concerns over judicial independence and the protection of fundamental rights in Europe.

Op 21 en 22 mei 2025 organiseerde de Return Expert Group van het Europees Migratienetwerk (EMN REG), in samenwerking met de Dienst Vreemdelingenzaken en EMN België, een tweedaagse workshop die 50 experten van EU-lidstaten, EU-agentschappen (waaronder Frontex en de EUAA), maatschappelijke organisaties en internationale organisaties samenbracht. Het evenement richtte zich op de ontwikkeling en implementatie van effectieve alternatieven voor detentie (ATD’s) binnen het migratie- en terugkeerbeleid van de EU.

The European Commission has released new figures revealing a substantial rise in short-stay visa applications to the EU and Schengen-associated countries in 2024. With over 11.7 million applications submitted, the upward trend reflects a continued post-pandemic recovery, although numbers remain below pre-COVID levels. Notably, Bulgaria and Romania began issuing Schengen visas on 31 March 2024, further integrating into the Schengen visa system.

On 20 May 2025, the European Commission put forward a proposal to revise the rules governing the application of the safe third country concept. The proposal, which inter alia removes the requirement to establish a connection between the applicant and the safe third country, is now subject to approval by the European Parliament and the Council. It has prompted a range of reactions, including expressions of support as well as more critical assessments.

Op 17 mei, de Internationale Dag tegen Homofobie, Bifobie en Transfobie (IDAHOBIT), heeft de organisatie Prisme een reeks aanbevelingen bekendgemaakt die de uitdagingen benadrukken waarmee LGBTQIA+ personen die  om internationale bescherming verzoeken in België worden geconfronteerd. Deze bevindingen wijzen op verschillende tekortkomingen in het opvang- en asielsysteem en schetsen maatregelen om inclusievere procedures te waarborgen.

On 13 May 2025, Belgian authorities arrested six individuals in West Flanders as part of a coordinated international operation targeting an organised migrant smuggling network suspected of facilitating the irregular entry of up to 300 non-EU nationals into the European Union. In total, fifteen suspects were apprehended in Belgium, Germany and Poland, in a series of actions supported by Europol and Eurojust and involving close cooperation between law enforcement and judicial authorities in the participating countries.

According to Statbel, the Belgian statistical office, 4.922 persons obtained Belgian nationality in February 2025. The main countries of origin of people who acquired Belgian nationality in February are Morocco, Romania, Syria, Turkey and Afghanistan.

According to preliminary data published by Frontex, the number of irregular border crossings into the European Union decreased by 27% between January and April 2025, compared to the same period in 2024. Nearly 47.000 crossings were detected during the first four months of 2025.