Achtergrond:

Tsjechië staat derdelanders niet toe om tijdens hun verblijf op basis van een Schengenvisum (type C) een aanvraag in te dienen voor een langdurige verblijfsvergunning met het oog op bezoldigde activiteiten. Arbeidsmigranten moeten hun aanvraag indienen bij een diplomatieke post buiten het Schengengebied, namelijk in hun land van herkomst of in een land waar zij langdurig of permanent verblijven.

Voor onderdanen van de grote meerderheid van landen die zijn vrijgesteld van de visumplicht voor verblijven van maximaal 90 dagen binnen een periode van 180 dagen, zoals opgenomen in bijlage II bij Verordening (EU) 2018/1806, geldt een andere aanpak. Tsjechië staat deze arbeidsmigranten toe om tijdens hun visumvrije verblijf een aanvraag voor een gecombineerde vergunning in te dienen bij een Tsjechische diplomatieke post binnen het Schengengebied. Zij kunnen dit echter niet doen op het grondgebied van Tsjechië zelf.

Tsjechische werkgevers en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven stellen herhaaldelijk voor om deze praktijk te wijzigen, zodat houders van een Schengenvisum rechtstreeks op Tsjechisch grondgebied of elders in het Schengengebied een gecombineerde vergunning kunnen aanvragen en er kunnen blijven tot de vergunning is afgegeven. Zij vragen ook om de mogelijkheid in te voeren dat werkgevers namens arbeidsmigranten een aanvraag voor een gecombineerde vergunning kunnen indienen.

Een praktisch obstakel voor deze oplossing is de gemiddelde verwerkingstijd voor aanvragen voor een gecombineerde vergunning in Tsjechië, die ongeveer 60 kalenderdagen bedraagt. De daaropvolgende afgifte van een biometrische kaart neemt bovendien nog enkele weken in beslag. De meeste procedures zouden daardoor niet binnen 90 dagen kunnen worden afgerond.

Een ernstiger mogelijk juridisch obstakel is de bepaling in de Visumcode, volgens welke een lidstaat een aanvraag voor een Schengenvisum moet weigeren indien er “redelijke twijfel bestaat over (…) [de] intentie [van de aanvrager] om het grondgebied van de lidstaten te verlaten vóór het verstrijken van het aangevraagde visum”, artikel 32, lid 1, onder b), van de Visumcode — Verordening (EG) nr. 810/2009.

Respondenten:  

23 EMN-leden, waaronder BE, hebben publieke antwoorden op deze ad hoc vraag verstrekt.  

Bevindingen:

Een voorlopige analyse van de resultaten van de ad hoc vraag toont aan dat:  

• Ongeveer de helft van de EMN-leden biedt personen die op hun grondgebied verblijven met een Schengenvisum en/of personen die visumvrij mogen verblijven de mogelijkheid om op hun grondgebied een gecombineerde vergunning aan te vragen.
   

• Daarnaast voorzien verschillende EMN-leden in een tijdelijke verblijfsvergunning, zodat aanvragers de beslissing over hun aanvraag voor een gecombineerde vergunning op het grondgebied van het betrokken EMN-lid kunnen afwachten indien hun Schengenvisum of visumvrije verblijfsperiode verstrijkt vóórdat zij een beslissing ontvangen, bijvoorbeeld Letland, Nederland en Polen. Als alternatieve praktijk geldt in Slovenië bijvoorbeeld dat het attest van aanvraag voor de gecombineerde vergunning zelf dienstdoet als tijdelijke verblijfsvergunning.
   

• In ongeveer de helft van de EMN-leden kunnen werkgevers namens de derdelander een aanvraag voor een gecombineerde vergunning indienen. In België kan alleen de werkgever namens de derdelander-werknemer een aanvraag voor een gecombineerde vergunning indienen.
   

• Tot slot geeft ongeveer de helft van de EMN-leden een nationaal visum af met het oog op het zoeken naar werk. De voorwaarden om voor een dergelijk visum in aanmerking te komen verschillen. EMN-leden kunnen de toegang beperken tot hoogopgeleide personen, zoals CY, terwijl andere landen ook personen met beroepskwalificaties kunnen omvatten, zoals DE, of de afgifte van dit type visum beperken tot houders van gespecialiseerde technische vaardigheden, zoals PT.

Voor meer details, zie de bijgevoegde compilatie van antwoorden.