The Federal Ombudsman has highlighted persistent challenges for individuals required to submit visa applications in person at Belgian diplomatic or consular posts. These requirements can create significant financial, administrative, and security burdens, particularly for applicants living far from a competent post or in conflict-affected regions. The Ombudsman recommends reviewing visa submission procedures to improve accessibility and consistency.

The Belgian Council of Ministers has approved a draft law providing for the possibility of imposing lifetime entry bans on individuals who pose a genuine security threat, based on an assessment by the Coordinating Body for Threat Analysis (OCAM). The measure is intended to implement a commitment set out in the government agreement and envisage amendments to several provisions of the Aliens Act of 15 December 1980. The draft law will now be submitted to the Council of State for its opinion.

On 12 October 2025, Belgium began implementing the European Entry-Exit System (EES) for third-country nationals travelling to Europe for short stays. Brussels Airport and Brussels-Midi station (for Eurostar passengers) have planned the necessary infrastructure and procedures to support border registration. EU and Schengen-area travellers are not affected. Full implementation across Europe is scheduled for 10 April 2026.

The European Parliament has approved legislation making it easier to suspend visa-free travel to the EU in cases of security risks, hybrid threats or human rights breaches. The reform introduces new grounds for suspension, including the use of “golden passports” and violations of international law, and allows targeted suspensions for government officials deemed responsible for abuses. The agreement will take effect once formally adopted by the Council.

Op 2 oktober 2025 organiseerde EMN België een informatiesessie voor nieuwe visumagenten van de Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken. Tijdens deze informatiesessie werd het Belgische institutionele kader voor migratie- en asielbeleid voorgesteld.

Belgium introduced targeted internal checks in July 2025 to address irregular and secondary migration. The measures are applied at airports, international bus and rail stations, and motorway rest areas. Over 11.000 individuals have been checked, with some ordered to leave the territory or placed in closed centres. The government plans to continue the checks and to conduct a six‑month evaluation.

De Europese Commissie heeft aangekondigd dat het Entry/Exit System (EES), een geavanceerd IT-systeem dat de in- en uitreizen van onderdanen van derde landen die voor een kort verblijf naar 29 Europese landen reizen digitaal registreert, op 12 oktober 2025 in gebruik zal worden genomen.

Op 24 juni 2025 nam EMN België deel aan de conferentie in het kader van het Poolse voorzitterschap over aanpak van irreguliere migratie. Tijdens de besprekingen werd dit fenomeen vanuit drie perspectieven bekeken: versterking van de buitengrenzen van de EU om irreguliere migratie te voorkomen, bestrijding van migrantensmokkel om criminele netwerken te ontmantelen, en aanpak van de onderliggende oorzaken van irreguliere migratie en het voorzien van veilige en legale alternatieven.

Op 19 juni 2025 kondigden minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin en staatssecretaris voor Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt aan dat vanaf de zomer van 2025 de federale politie, lokale politie en Dienst Vreemdelingenzaken zullen samenwerken om gerichte controles binnen België uit te voeren. Deze maatregelen zijn bedoeld om irreguliere migratie en secundaire migratiebewegingen naar België tegen te gaan. Er zijn reacties gekomen over de capaciteit die nodig is om dergelijke controles uit te voeren, over hun daadwerkelijke effectiviteit in het terugdringen van irreguliere migratie, en over de vraag of ze een echt afschrikkend effect kunnen hebben of grotendeels symbolisch blijven.

At their meeting on 13 June 2025, EU Home Affairs Ministers reached a political agreement to extend by one year, until March 2027, the temporary protection for people displaced from Ukraine. They also discussed ways to improve readmission cooperation with third countries and endorsed new priorities for the Schengen area.

Het Europees Migratienetwerk Luxemburg (EMN Luxemburg) en het UniGR-Center for Border Studies (UniGR-CBS) organiseren deze conferentie ter gelegenheid van de 40ste verjaardag van het Schengenakkoord, en om kritisch te reflecteren over dit akkoord in het licht van de huidige ontwikkelingen. 

Op 21 en 22 mei 2025 organiseerde de Return Expert Group van het Europees Migratienetwerk (EMN REG), in samenwerking met de Dienst Vreemdelingenzaken en EMN België, een tweedaagse workshop die 50 experten van EU-lidstaten, EU-agentschappen (waaronder Frontex en de EUAA), maatschappelijke organisaties en internationale organisaties samenbracht. Het evenement richtte zich op de ontwikkeling en implementatie van effectieve alternatieven voor detentie (ATD’s) binnen het migratie- en terugkeerbeleid van de EU.

The European Commission has released new figures revealing a substantial rise in short-stay visa applications to the EU and Schengen-associated countries in 2024. With over 11.7 million applications submitted, the upward trend reflects a continued post-pandemic recovery, although numbers remain below pre-COVID levels. Notably, Bulgaria and Romania began issuing Schengen visas on 31 March 2024, further integrating into the Schengen visa system.

According to preliminary data published by Frontex, the number of irregular border crossings into the European Union decreased by 27% between January and April 2025, compared to the same period in 2024. Nearly 47.000 crossings were detected during the first four months of 2025.

De algemene dienst van Immigratie van het Ministerie van Binnenlandse Zaken van Luxemburg, het Detentiecentrum van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en EMN Luxemburg organiseren gezamenlijk een capaciteitsopbouw workshop voor nationale experts. Deze twee dagen durende workshop biedt een platform voor EU-lidstaten om ervaringen en inzichten te delen over de voortgang en uitdagingen bij de implementatie van de nieuwe Screeningverordening (EU 2024/1356), die deel uitmaakt van het Nieuwe Pact voor Migratie en Asiel.

EU Home Affairs Ministers approved a roadmap for the gradual implementation of the Entry/Exit System (EES) starting in October 2025, the revised Eurodac database set to become operational in June 2026 and ETIAS in late 2026. Ministers also reached broad agreement on facilitating go-and-see visits for Syrians in the EU to assess conditions in their home country without losing their protection status, as well as on measures to return Syrian nationals who pose a security threat or have been convicted of crimes.

Negen mensenrechtenorganisaties, waaronder 11.11.11 België, hebben het European Pushback Report 2024 gepubliceerd. Het rapport benadrukt dat illegale pushbacks een hardnekkige praktijk zijn aan de grenzen van Europa en roept op tot de oprichting van onafhankelijke controlemechanismen om naleving van mensenrechtennormen te waarborgen en verdere schendingen te voorkomen.

On 23 January 2023, the European Commissioner for Home Affairs participated in the European Parliament plenary session to discuss EU funding of physical border protection structures such as walls, fences or other barriers at the external border. According to him, the Commission will take border management needs into account “in a holistic manner”, whilst always ensuring proportionate measures and respect for fundamental rights.

Met iets meer dan 239 000 gedetecteerde irreguliere grensovergangen naar de EU die in 2024 werden geregistreerd, meldt Frontex het laagste aantal irreguliere grensovergangen sinds 2021, maar waarschuwt voor veranderende dynamieken en evoluerende uitdagingen.

In het kader van een strategisch plan, onderzoekt de Commissie hoe de implementatie en ontwikkeling van een gemeenschappelijk visabeleid kunnen bijdragen aan de groei in de EU door de reismogelijkheid voor derde landers die de EU wensen te bezoeken te faciliteren.

Met het oog op het nieuwe wettelijke kader voor Frontex en de interesse van het maatschappelijk middenveld in het EU grensmanagement verricht de Ombudsman op eigen initiatief een bevraging naar de implementatie door Frontex van zijn verplichtingen inzake grondrechten.

ERA organiseert zijn jaarlijkse conferentie over de Schengen zone. Bedoeling is dit jaar van een grondige analyse te geven van het voorstel van Verordening van de Europese Commissie over de installatie van een evaluatie- en monitoringmechanisme om de toepassing van het Schengen aqcuis na te gaan.