Deze ad hoc vraag brengt de wetgeving en huidige praktijken in de EU-lidstaten in kaart met betrekking tot het gebruik van het Europees reisdocument voor de terugkeer van irregulier verblijvende derdelanders (TCN’s). De bevraging geeft een overzicht van de mate waarin het document in de praktijk wordt gebruikt, welke derde landen het aanvaarden, of er operationele procedures bestaan en in welke mate het document wordt erkend voor transit.

De Belgische autoriteiten hebben deze ad hoc vraag gesteld om inzicht te krijgen in hoe andere lidstaten informatie verstrekken aan onderdanen van derde landen in het kader van terugkeer. Dit om te voldoen aan de verplichtingen uit de Terugkeerrichtlijn en om te beoordelen of het aanbieden van deze informatie via een website of digitale toepassing voldoende is.

Deze ad hoc vraag onderzoekt hoe EMN-leden nieuwe technologieën inzetten om taalbarrières tijdens terugkeerprocedures van derdelanders te overwinnen. Er wordt gekeken naar het gebruik van hulpmiddelen zoals vertaalsoftware, handapparaten, mobiele apps en kunstmatige intelligentie gedurende het terugkeerproces. De vraag analyseert ook de relevante juridische en gegevensbeschermingskaders en de toepassing van deze technologieën bij terugkeeractiviteiten, zoals identificatie, communicatie van besluiten en detentieprocedures.

Deze ad hoc vraag, gelanceerd door EMN België, onderzoekt of de autoriteiten in andere EMN leden elektronische apparaten van derdelanders die zich irregulier op het grondgebied bevinden, kunnen doorzoeken in het kader van terugkeer. In de ad hoc vraag wordt gepeild naar de wettelijke voorwaarden waaronder dergelijke doorzoekingen kunnen plaatsvinden, de categorieën van de betrokken personen, eventuele statistieken, veronderstelde impact op de identificatie van derdelanders, en eventuele geplande wetswijzigingen.

Deze ad hoc vraag onderzoekt de procedures voor vrijwillige terugkeer van Oekraïense onderdanen die tijdelijke bescherming genieten in EU-lidstaten, waarbij de nadruk ligt op de ondersteuning die wordt geboden bij hun terugkeer en re-integratie. Het doel van deze ad hoc vraag is om inzicht te krijgen in de verschillende nationale benaderingen om vrijwillige terugkeer te vergemakkelijken, met inbegrip van de vraag of bijstand bij re-integratie wordt aangeboden en hoe deze programma's worden gefinancierd.

Deze ad hoc vraag onderzoekt hoe EMN-leden en waarnemerslanden gebruik maken van service providers voor terugkeer- en re-integratie diensten. Het behandelt of landen de operaties zelf uitvoeren of afhankelijk zijn van service providers, de details over contracten en aanbestedingsmethoden die worden gebruikt, en hoe zij de Europese Aanbestedingsregels in overweging nemen bij het bepalen van de aanbestedingsmethoden, inclusief eventuele uitzonderingen die directe contracten rechtvaardigen.

Deze ad hoc vraag onderzoekt de termijn waarbinnen een administratieve autoriteit een aanvrager van internationale bescherming of een irregulier verblijvende onderdaan van een derde land die moet worden teruggestuurd, zonder rechterlijke toetsing mag vastzetten.

Binnen het kader van de Return Expert Group (REG) heeft deze ad hoc vraag tot doel innovatieve samenwerkingsverbanden op het gebied van multistakeholder governance te identificeren. De focus ligt op samenwerking tussen nationale autoriteiten, lokale overheden en maatschappelijke organisaties om informatie te delen, en begeleiding te bieden voor migranten met terugkeerbeslissingen of voor mensen zonder wettig verblijf die onder de radar blijven van nationale autoriteiten. 

De Zweedse regering heeft een commissie opgericht om aspecten van de Zweedse wetgeving met betrekking tot de terugkeerprocedures voor derdelanders te herzien. Het doel van de commissie is om nieuwe maatregelen en wijzigingen van bestaande wetten voor te stellen om de effectiviteit van het terugkeerproces te verbeteren. Als gevolg daarvan hebben ze een ad hoc vraag geïnitieerd om informatie te verzamelen over de regelgeving met betrekking tot de beperkte geldigheidsduur van terugkeerbeslissingen en de duur van inreisverboden.

Begin 2023 organiseerden de directeuren van de Belgische detentiecentra een coördinatievergadering waar ze hun bezorgdheid uitten over de forse toename van de drugshandel binnen hun centra. Met deze ad hoc vraag wil de Belgische Dienst Vreemdelingenzaken informatie verzamelen over hoe andere lidstaten drugshandel in detentiecentra aanpakken.

This ad hoc query, launched by Luxembourg, examines what guidelines, procedures, and possible best practices are in place when LGBTIQ+ individuals are detained.

Welke bilaterale terugname-overeenkomsten bestaan er tussen EU-lidstaten, Noorwegen en derde landen om de terugkeer te vergemakkelijken van migranten die illegaal op het grondgebied van de EU verblijven? Deze EMN-inform heeft als doel deze overeenkomsten in kaart te brengen en te begrijpen hoe ze werken. 

In de context van migratie is detentie toegestaan en gereguleerd door een strikt Europees wetgevend kader. De lidstaten erkennen de ernst van de maatregel ten aanzien van het recht op vrijheid en om kwetsbare personen beter te beschermen, vertrouwen zij steeds vaker op alternatieven voor detentie. Alternatieven voor detentie worden vaak beschouwd als minder middelenintensief, minder ingrijpend voor het individu en effectiever om de druk op nationale detentiesystemen te verminderen, maar de implementatie ervan gaat gepaard met een reeks uitdagingen.

Welke stimulans maatregelen en motieven zijn er die een invloed hebben op de beslissing van een derdelander om vrijwillig te vertrekken? Deze EMN inform richt zich op de kwestie van vrijwillig vertrek uit EU-lidstaten en Noorwegen, in overeenstemming met - of met het oog op - een terugkeerbesluit.