Magnus Ovilius, voorzitter van het EMN en sectorhoofd Forecasting, Preparedness and Policy Monitoring bij het directoraat-generaal Migratie en Binnenlandse Zaken van de Europese Commissie, verzorgde het openingswoord. Hij herinnerde aan de rol van het EMN bij het verstrekken van betrouwbare, objectieve en vergelijkbare informatie over asiel en migratie en verwees naar de verdere ontwikkeling van het netwerk. Daarnaast benadrukte hij het belang van het Europees Asiel- en Migratieoverzicht als een van de belangrijkste publicaties van het EMN en bedankte hij de EMN-leden en waarnemende landen voor hun bijdragen. Ook wees hij op de rol van maatschappelijke organisaties en onderzoekers, die met hun kennis en inzichten bijdragen aan de werkzaamheden van het netwerk.

Piotr Juchno, Team Leader for Migrant Integration, Administration of Immigration and Asylum bij Eurostat, presenteerde de belangrijkste bevindingen uit de statistische bijlage. Op 1 januari 2025 verbleven 30,9 miljoen onderdanen van derde landen in de EU en Noorwegen. Zij vertegenwoordigden 6,8% van de totale bevolking. In 2025 werden ongeveer 673.000 eerste verzoeken om internationale bescherming ingediend. Venezolaanse onderdanen vormden de grootste groep personen die een eerste verzoek om internationale bescherming indienden. Zij waren goed voor 13,3% van alle eerste verzoeken en namen daarmee de plaats in van Syrische onderdanen als grootste groep. Afghaanse onderdanen vormden de grootste groep die in eerste aanleg bescherming kreeg, gevolgd door Venezolaanse en Oekraïense onderdanen. Syrische onderdanen vormden de grootste groep onder de personen die na een beroepsprocedure bescherming kregen. Aan het einde van 2025 genoten meer dan 4,4 miljoen personen tijdelijke bescherming. Dit weerspiegelt de aanhoudende gevolgen van de ontheemding uit Oekraïne.

Hans Lemmens, nationaal coördinator van EMN Nederland en covoorzitter van de EMN-werkgroep Asylum and Migration Overview, presenteerde de belangrijkste trends uit de editie van 2025. Op EU-niveau ging het onder meer om de uitvoering van het Migratie- en Asielpact, de eerste jaarlijkse cyclus voor migratiebeheer, ontwikkelingen op het gebied van terugkeer, de concepten van veilige landen en migrantensmokkel, en de verdere ontwikkeling van grootschalige EU-informatiesystemen. Op nationaal niveau werd gewezen op veranderende beleidsprioriteiten. Verschillende landen namen maatregelen om legale migratie voor specifieke categorieën onderdanen van derde landen te faciliteren. Tegelijkertijd werden bepaalde voorwaarden voor toelating en verblijf aangescherpt als reactie op veiligheidsrisico’s en het misbruik van legale migratiekanalen. Andere ontwikkelingen hadden betrekking op de druk op asielprocedures en opvangsystemen, de digitalisering van migratiebeheer, integratie op de arbeidsmarkt, benaderingen op langere termijn voor personen die uit Oekraïne zijn ontheemd, de bescherming van kwetsbare groepen en de samenwerking met derde landen.

Tijdens het online lanceringsevenement werden ook twee voorbeelden voorgesteld van de manier waarop nationale overheden en organisaties bredere ontwikkelingen op het gebied van asiel en migratie in de praktijk brengen.

• Liis Valk, hoofd van het Identity and Status Bureau van de Estse Police and Border Guard Board, presenteerde de Estse ervaring met de digitalisering van migratiebeheer. Zij beschreef de overgang van afzonderlijke digitale instrumenten naar meer geïntegreerde en gebruikersgerichte diensten die verschillende fasen van migratieprocedures bestrijken. De presentatie ging in op de manier waarop digitale oplossingen de administratieve lasten kunnen verminderen, de uitwisseling en het hergebruik van gegevens kunnen verbeteren en procedures toegankelijker kunnen maken voor aanvragers, werkgevers en overheidsinstanties. Ook het belang van veilig gegevensbeheer, interoperabiliteit tussen systemen en ondersteuning voor gebruikers die moeilijkheden ondervinden bij de toegang tot digitale diensten kwam aan bod.
   
• Raffaella Greco Tonegutti, Coordinator Human Mobility bij Enabel, presenteerde de Belgische ervaringen met talentpartnerschappen, vaardighedenmobiliteit en mobiliteit voor ondernemers. Zij lichtte een partnerschap tussen België en Marokko in de gezondheidszorg en de farmaceutische sector toe. Het initiatief combineert arbeidsmobiliteit met investeringen in opleiding en vaardighedenontwikkeling, en met een nauwere samenwerking tussen arbeidsbemiddelingsdiensten, opleidingsinstellingen en werkgevers. Het project wil inspelen op arbeidsmarktbehoeften en tegelijk de vaardigheden en werkgelegenheidskansen in het partnerland versterken. Daarnaast presenteerde zij het project “Boosting Gambian Talents”, dat ondernemers, ondernemingen en investeerders in België en Gambia met elkaar wil verbinden. Het initiatief omvat coaching, zakelijke netwerking, matchmaking en tijdelijke of circulaire mobiliteitsmogelijkheden. Ook de rol van diasporagemeenschappen bij kennisuitwisseling, investeringen en ondernemerschap werd belicht. De Belgische voorbeelden illustreerden hoe initiatieven op het gebied van legale mobiliteit arbeidsmarktdoelstellingen kunnen combineren met vaardighedenontwikkeling, ondernemerschap en de groei van de private sector in partnerlanden.

Anne Sheridan, Policy Officer for Situational Awareness, Preparedness and Forecast bij het directoraat-generaal Migratie en Binnenlandse Zaken van de Europese Commissie, verzorgde het slotwoord.

Het evenement werd afgesloten met een dankwoord aan de EMN-leden en waarnemende landen en aan de andere personen en organisaties die bijdroegen aan de voorbereiding van het Europees Asiel- en Migratieoverzicht 2025, evenals aan de sprekers en iedereen die de online uitzending volgde.

Het EMN zal het Asiel- en Migratieoverzicht verder verspreiden en toegankelijk maken voor een breed publiek. Lezers worden aangemoedigd om de publicatie en de bijbehorende statistische bijlage te raadplegen voor een uitgebreider beeld van de belangrijkste trends en ontwikkelingen op het gebied van asiel en migratie.