Achtergrond:

Op grond van de APR, een van de instrumenten van het Migratie- en Asielpact van de EU, hebben verzoekers om internationale bescherming recht op kosteloze juridische counseling tijdens de administratieve procedure. Dit omvat ondersteuning bij het indienen van een verzoek, informatie over rechten en plichten en begeleiding bij de procedure. Gratis juridische bijstand en vertegenwoordiging worden voorzien tijdens beroepsprocedures. Ter voorbereiding van de uitvoering van deze verordening lanceerde het Finse nationale contactpunt (NCP) van het EMN deze ad hoc vraag, met bijzondere aandacht voor praktische aspecten van de organisatie van kosteloze juridische counseling.

Respondenten:

22 EMN-leden en waarnemerslanden (waaronder BE) hebben een openbaar antwoord op deze ad hoc vraag verstrekt.

Bevindingen:

Een voorlopige analyse van de resultaten van de ad hoc vraag toont aan dat:

• De deelnemende landen informatie verstrekten over welke organisatie verantwoordelijk zal zijn voor het aanbieden van kosteloze juridische counseling. De aard van deze organisatie verschilt van land tot land: een overheidsinstantie (bv. BE, DE), een onafhankelijke instelling (bv. BG), een middenveldorganisatie (bv. HR, HU, SK) of een advocatenkantoor (bv. CZ, EL, SE). In BE zal de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) verantwoordelijk zijn voor het verstrekken van juridische counseling. Enkel medewerkers die niet betrokken zijn bij de behandeling van dossiers en die een interne opleiding hebben gevolgd, zullen hiervoor in aanmerking komen.
   
• Alle landen melden dat kosteloze juridische counseling individueel zal worden verstrekt. De meeste landen voorzien daarnaast ook groepssessies. Wanneer counseling in groepsverband wordt gegeven, bestaan er waarborgen om de kwaliteit ervan te verzekeren, zoals het beperken van de groepsgrootte en het aantal nationaliteiten binnen een groep, het beperken van de informatie tot algemene aspecten of het aanbieden van tolken in de meest voorkomende talen van de verzoekers.
   
• In de Praktische Gids van het EUAA over kosteloze juridische counseling wordt verduidelijkt dat juridische counseling meer inhoudt dan het verstrekken van algemene informatie. Het moet ook individuele elementen omvatten die verband houden met het profiel van de verzoeker, waarbij wordt ingegaan op vragen die rechtstreeks relevant zijn voor diens situatie. De deelnemende landen geven aan dat deze gepersonaliseerde begeleiding zal worden gewaarborgd door toegang tot een advocaat of door individuele gesprekken.
   
• Slechts drie landen zijn van plan video's te gebruiken ter ondersteuning van juridische counseling, hetzij om sessies op afstand te organiseren, hetzij als visuele ondersteuning tijdens fysieke bijeenkomsten.
   
• Slechts vier landen melden plannen om financiële of tijdsgebonden beperkingen op te leggen aan de hoeveelheid juridische counseling waarop een individuele verzoeker aanspraak kan maken, overeenkomstig artikel 19, lid 4, van de APR. In BE ontvangen pro deo-advocaten een vast bedrag per verrichte prestatie, maar voor verzoekers gelden geen financiële of tijdsbeperkingen. 
   
• Vrijwel alle landen, waaronder BE, melden dat ook gratis juridische bijstand (d.w.z. ondersteuning en vertegenwoordiging in procedures) beschikbaar zal zijn voor verzoekers tijdens de administratieve fase van de procedure. 

Voor meer informatie kunt u de compilatie van antwoorden hierboven raadplegen.