Achtergrond:

In Frankrijk bereidt de "Direction générale des étrangers en France" (DGEF), een directoraat-generaal van het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken, nieuwe wetgeving voor met betrekking tot de regularisatie van onderdanen van derde landen die onregelmatig op het grondgebied verblijven. In de EU-context verwijst regularisatie naar een overheidsprocedure waarbij onderdanen van derde landen die onregelmatig op het grondgebied verblijven een wettelijke verblijfsstatus krijgen.

De Franse immigratiewet van 24 januari 2024 introduceerde, in het kader van een proefregeling die loopt tot en met 31 december 2026, een nieuwe mogelijkheid tot uitzonderlijke toelating tot verblijf (‘regularisatie’) voor onderdanen van derde landen die illegaal hebben gewerkt in knelpuntberoepen of in geografische gebieden waar het moeilijk is om personeel aan te werven. Deze wet bevat geen maatregelen met betrekking tot regularisatie op familiale of humanitaire gronden.

In deze context lanceerde het Franse nationale contactpunt (NCP) van het Europees Migratienetwerk deze ad hoc vraag om de bestaande wetgeving inzake de regularisatie van onderdanen van derde landen in andere EMN-leden en waarnemende landen in kaart te brengen.

Respondenten:

In totaal hebben 27 EMN-leden en waarnemende landen, waaronder BE, een openbaar antwoord op deze ad hoc vraag ingediend.

Bevindingen:

Uit een voorlopige analyse van de antwoorden op de ad hoc vraag komen de volgende bevindingen naar voren:

• Van de 27 landen die hebben geantwoord, geven 12 landen (BE, CY, FR, DE, EL, LU, PL, PT, RS, SK, SI en ES) aan dat zij over een specifieke regularisatieregeling beschikken voor onderdanen van derde landen die onregelmatig op het grondgebied verblijven. België (BE) kent twee afzonderlijke regularisatieprocedures: een regularisatie op humanitaire gronden en een regularisatie op medische gronden. Deze worden doorgaans aangeduid als respectievelijk ‘artikel 9bis’ en ‘artikel 9ter’, naar de desbetreffende bepalingen van de wet van 15 december 1980 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen.
   
• Sommige landen zonder specifieke regularisatieregeling beschikken over uitzonderlijke mechanismen om een wettelijke verblijfsstatus te verkrijgen. Het gaat bijvoorbeeld om regelingen voor slachtoffers van mensenhandel (EE), tijdelijke verblijfsvergunningen voor deelname aan strafprocedures (BG, EE), gevallen van ‘aanzienlijk nationaal belang’ (EE), tewerkstelling in specifieke sectoren (IT) en situaties waarin het beginsel van non-refoulement van toepassing is (LT, SE).
   
• De geldigheidsduur van de verblijfsvergunning die na een regularisatieprocedure wordt afgegeven, verschilt van land tot land. Deze bedraagt 180 dagen in Slowakije (SK, verlengbaar), één jaar in België (BE), Frankrijk (FR) en Luxemburg (LU) (verlengbaar), 18 maanden in Duitsland (DE, niet verlengbaar), twee jaar in Cyprus (CY) en Slovenië (SI) (verlengbaar), en drie jaar in Griekenland (EL, niet verlengbaar).
   
• De voorwaarden om in aanmerking te komen voor regularisatie verschillen van land tot land, maar hebben doorgaans betrekking op sterke banden met het gastland. Daarbij kan bijvoorbeeld rekening worden gehouden met de verblijfsduur, de mate van integratie, tewerkstelling en talenkennis. In België (BE) en Cyprus (CY) is regularisatie op humanitaire gronden een uitzonderlijk mechanisme waarvoor geen formele toelatingscriteria bestaan. De bevoegde autoriteiten beschikken over een discretionaire beoordelingsbevoegdheid en beslissen geval per geval of de verblijfsstatus wordt toegekend.
   
• De belangrijkste gronden waarop regularisatie kan worden verkregen, kunnen in vier categorieën worden onderverdeeld:
  • Humanitaire gronden (BE, CY, PL, PT, RS). In BE moeten aanvragers aantonen dat uitzonderlijke omstandigheden het onmogelijk of bijzonder moeilijk maken om terug te keren naar hun land van herkomst om via de reguliere procedure een Belgische verblijfsvergunning aan te vragen.
  • Medische gronden (BE). Aanvragers moeten een medische aandoening hebben die een reëel risico inhoudt voor hun leven en waarvoor de noodzakelijke behandeling in hun land van herkomst niet beschikbaar of toegankelijk is.
  • Werk of onderwijs (FR, PT, ES). Frankrijk heeft bijvoorbeeld een proefregeling ingevoerd om onderdanen van derde landen te regulariseren die illegaal werken in een knelpuntberoep of in een geografisch gebied waar het moeilijk is om personeel aan te werven.
  • Gezins- en privéleven (FR, EL, LU, PT, ES). In Griekenland kunnen bijvoorbeeld verblijfsvergunningen om uitzonderlijke redenen worden afgegeven aan ouders van een minderjarige met de Griekse nationaliteit.

Raadpleeg voor meer informatie de bijgevoegde compilatie van de antwoorden op deze ad hoc vraag.