Achtergrond:

De EU-lidstaten blijven kampen met aanhoudende tekorten aan arbeidskrachten en vaardigheden in zowel hoog-, midden- als laaggeschoolde beroepen, terwijl de vaardigheden en kwalificaties van veel derdelanders onvoldoende worden benut. Erkenningsprocedures zijn bijzonder complex voor gereglementeerde beroepen, waar de toegang tot de arbeidsmarkt onderworpen is aan kwalificatie- en vergunningsvereisten krachtens de nationale wetgeving. Verschillen tussen de lidstaten op het gebied van procedures, documentatievereisten, verwerkingstermijnen en kosten kunnen de toegang van derdelanders tot de arbeidsmarkt belemmeren en de administratieve lasten voor zowel aanvragers als autoriteiten vergroten.

Tegen deze achtergrond heeft de Europese Commissie deze AHQ opgezet om voorbeelden en goede praktijken te verzamelen die door de verschillende landen zijn ingevoerd om de erkenning van kwalificaties te vergemakkelijken en derdelanders toegang te geven tot gereglementeerde beroepen.

Respondenten:

23 EMN-leden en waarnemende landen (waaronder BE) hebben een openbaar antwoord verstrekt op deze ad hoc vraag. 

Bevindingen:

Een voorlopige analyse van de resultaten van de ad hoc vraag toont aan dat:  

• De helft van de bevraagde landen neemt maatregelen om een efficiëntere en effectievere erkenning van kwalificaties van derdelanders te bevorderen, zodat zij toegang krijgen tot gereglementeerde beroepen. Zo houdt SK een openbare databank van gereglementeerde beroepen bij, die derdelanders en EU-burgers uniforme informatie en advies geeft over erkenningsprocedures, terwijl ES een versnelde procedure heeft ingevoerd om de erkenning van kwalificaties te bespoedigen voor personen met een formeel jobaanbod, in het bijzonder voor beroepen waar veel vraag naar is. In BE krijgen houders van niet-Europese diploma's vaak te maken met afwijkende procedures of moeten zij eerst academische gelijkwaardigheid verkrijgen alvorens beroepserkenning aan te vragen.
   
• De meeste facilitatiemaatregelen zijn sectorspecifiek, en zijn vooral gericht op beroepen in de gezondheidszorg (bijv. FI) of op specifieke groepen derdelanders, zoals Oekraïners, voor bepaalde gereglementeerde beroepen (LT). In FR worden de erkenning- en toegangsprocedures ook in de sportsector vereenvoudigd via een volledig gedigitaliseerde onlinedienst waarmee houders van buiten de EU behaalde sportkwalificaties een gelijkwaardigheidsaanvraag kunnen indienen.
   
• In verschillende landen is het toegestaan om in bepaalde sectoren tijdelijk een gereglementeerd beroep uit te oefenen, soms onder toezicht (bijv. AT). Sommige landen vereenvoudigen ook de administratieve procedure voor personen die niet over voldoende documenten beschikken (bijv. BE in de Vlaamse Gemeenschap voor aanvragers en begunstigden van internationale en tijdelijke bescherming).
   
• Ten slotte geven de meeste landen aan deel te nemen aan formele EU-netwerken op het gebied van erkenningsprocedures, zoals het ERIC-NARIC-netwerk. Een ander voorbeeld is de deskundigengroep voor de erkenning van kwalificaties in de Benelux.

Voor verdere details wordt verwezen naar de hierboven bijgevoegde compilatie van antwoorden.