GRETA wijst op aanhoudende kwetsbaarheden voor mensenhandel in België
De deskundigengroep inzake de bestrijding van mensenhandel van de Raad van Europa (GRETA) heeft zijn vierde evaluatieverslag over België gepubliceerd. Het verslag bestrijkt de periode van juli 2022 tot juni 2026. Het rapport onderzoekt de kwetsbaarheden voor mensenhandel, de maatregelen om deze te voorkomen en op te sporen, en de identificatie, bescherming en bijstand van slachtoffers. Daarnaast beoordeelt het de onderzoeken en strafvervolgingen, alsook het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën (ICT) bij mensenhandel. GRETA wijst op een aantal domeinen waarop verdere actie nodig is om de Belgische aanpak van mensenhandel te versterken.
GRETA ziet toe op de uitvoering van het Verdrag van de Raad van Europa inzake bestrijding van mensenhandel aan de hand van regelmatige evaluatiecycli. De vierde evaluatieronde is toegespitst op kwetsbaarheden voor mensenhandel en op de maatregelen die de verdragsluitende staten nemen om deze kwetsbaarheden te voorkomen, kwetsbare slachtoffers op te sporen en te ondersteunen, en mensenhandelaars te vervolgen, onder meer door middel van ICT.
In het kader van deze vierde evaluatiecyclus bracht een GRETA-delegatie van 3 tot en met 7 november 2025 een evaluatiebezoek aan België. Daarbij sprak de delegatie met vertegenwoordigers van de Belgische autoriteiten en andere relevante actoren. Het daaruit voortvloeiende verslag, dat op 6 oktober 2026 werd gepubliceerd, beoordeelt de ontwikkelingen in België sinds de vorige evaluatie en bevat de bevindingen en aanbevelingen van GRETA.
GRETA erkent de maatregelen die België heeft genomen om het wettelijke en beleidsmatige kader te versterken en slachtoffers te identificeren en bij te staan. Tegelijkertijd wijst de organisatie op aanhoudende kwetsbaarheden bij verschillende groepen, waaronder asielzoekers, niet-begeleide minderjarigen en andere kwetsbare jongeren, arbeidsmigranten, mensen in onwettig verblijf, personen in de prostitutie of sekswerk, LGBTI-personen en Roma. Het verslag roept onder meer op tot adequate opvang en ondersteuning van asielzoekers, een betere bescherming van kwetsbare kinderen, maatregelen om de afhankelijkheid van arbeidsmigranten van hun werkgevers te verminderen en een betere toegang tot procedures voor regularisatie van het verblijf. GRETA benadrukt daarnaast dat de identificatie van slachtoffers moet worden versterkt, in het bijzonder van kinderen en personen die worden uitgebuit, bijvoorbeeld door hen te dwingen strafbare feiten te plegen of te bedelen. Ook moet ervoor worden gezorgd dat slachtoffers in een onregelmatige of precaire verblijfssituatie toegang krijgen tot de herstel- en bedenktijd.
Het verslag bevat ook aanbevelingen om de rechten van slachtoffers te versterken en de doeltreffendheid van de strafrechtelijke aanpak te verbeteren. GRETA pleit voor voldoende capaciteit en financiering voor gespecialiseerde slachtofferhulp, met inbegrip van aangepaste opvang voor jongens, en voor een betere toegang tot kosteloze rechtsbijstand en een daadwerkelijke vergoeding van de geleden schade aan slachtoffers. Daarnaast beveelt GRETA aan de onderzoeken te versterken, onder meer door meer in te zetten op financieel en digitaal onderzoek, en ervoor te zorgen dat maatregelen ter bescherming van slachtoffers en getuigen en het beginsel van niet-bestraffing daadwerkelijk worden toegepast. GRETA roept voorts op tot nauwere samenwerking met onlineplatforms en andere digitale actoren om mensenhandel waarbij gebruik wordt gemaakt van technologie aan te pakken, en tot een betere coördinatie van het beleid en de activiteiten ter bestrijding van mensenhandel.
Het volledige verslag en de reactie van de Belgische autoriteiten bevatten meer informatie over deze bevindingen en aanbevelingen.